Waarom Drebbl beter werkt dan geo-fencing



Sommige slimme thermostaten doen aan 'geo-fencing': de thermostaat gaat vanzelf omlaag zodra je het huis verlaat. De app die hoort bij de slimme thermostaat weet waar je bent en waar je huis staat en weet dus ook of je thuis bent. Met geo-fencing kun je nooit meer vergeten om je thermostaat omlaag te zetten. Dat lijkt een slimme manier om energie te besparen, totdat het tijd is om je warm thuis te ontvangen. Dan laat geo-fencing je vaak letterlijk in de kou staan: een warm welkom zit er in de winter vaak niet in. Op deze pagina zullen we uitleggen waarom geo-fencing je dwingt om te kiezen tussen Spartaans stoken (besparen en vaak koud thuiskomen) óf comfort (warm thuiskomen, maar niet besparen).

Ook laten we zien hoe de Drebbl autopiloot er voor zorgt dat je wél vanzelf in een warm huis thuiskomt en toch energie kunt besparen. De Drebbl autopiloot leert daarvoor je reispatronen en dat maakt Drebbl uniek.

Drebbl is vooral flink zuiniger in huizen die zijn gebouwd voor 1989: zo'n driekwart van de Nederlandse huizen en die zijn vaak matig geïsoleerd. Met een gewoon geo-fencing systeem is het in zo'n huis weliswaar mogelijk om warm thuis te komen, maar dan zul je er wel zelf voor moeten zorgen dat de temperatuur thuis niet te ver zakt. De Drebbl autopiloot regelt dat met gemak zuiniger. Drebbl zorgt bij deze huizen gemiddeld voor 12% minder warmteverlies op dagen dat het buiten gemiddeld 5 °C graden is.

 

Figuur 1 Temperatuurverloop en warmteverlies van geo-fencing vergeleken met de Drebbl autopiloot in een gemiddeld Nederlands huis gebouwd voor 1989

Met de Drebbl autopiloot kan een huishouden gemiddeld € 130 per jaar besparen op gaskosten in huizen gebouwd voor 1989, ten opzichte van een gewone thermostaat. In ongeveer de helft van deze huizen, waar overdag de thermostaat nog niet omlaag gaat, is de besparing zelfs nog groter.

Waarom geo-fencing?

Met geo-fencing kun je nooit vergeten om je thermostaat lager te (laten) zetten als je van huis bent. Je stookt dan niet als je niet thuis bent en zo bespaar je energie.

Er zijn overigens mensen die niet geloven dat zo'n stookonderbreking (het tijdelijk lager zetten van de thermostaat) energie bespaart. Dat dit wél energie bespaart, is uitgebreid onderzocht en op veel plekken te vinden, bijvoorbeeld in de bespaartips verwarming van Milieucentraal.

Opvallend genoeg vinden veel mensen het wél logisch om de lichten niet te laten branden als ze niet thuis zijn. In een gemiddeld Nederlands huishouden is het aandeel van de uitstoot van broeikasgassen door de cv-ketel (29%) echter veel groter dan dat van alle elektrische apparaten bij elkaar (11%), en dus ook veel groter dan dat van verlichting. In een gemiddeld Nederlands huishouden veroorzaakt de cv-ketel zelfs bijna net zo veel uitstoot als de auto (30%). Besparing op verwarming doet er dus al snel toe!

 

Figuur 2 Broeikasgasemissies van een gemiddeld Nederlands huishouden in 2014

Er zijn mensen die nóóit vergeten om hun thermostaat met de hand omlaag te zetten als ze van huis gaan en pas weer omhoog zetten als ze thuiskomen en daarbij een koud huis voor lief nemen.

Er zijn ook heel veel mensen die het prettig vinden dat hun huis al warm is bij thuiskomst. Ze gebruiken een klokthermostaat om dat voor elkaar te krijgen. Het programmeren van een klokthermostaat volgens je leefritme blijkt voor weinig mensen echt gemakkelijk. Nog minder mensen passen het thermostaatprogramma ook aan als hun leefritme wijzigt. Ook vergeten mensen de klokthermostaat wel eens met de hand omlaag te zetten als ze een keer niet precies volgens hun thermostaatprogramma leven. Al met al gaat het om veel mensen: ongeveer de helft van de Nederlandse huishoudens zegt zijn thermostaat niet aan te passen, zelfs als enkele dagen niemand thuis is, aldus het WoON2012 Energie onderzoek[i], een representatief onderzoek van de Nederlandse overheid onder ca. 4800 Nederlandse huishoudens.

Soms vinden mensen de financiële besparing van een stookonderbreking tijdens afwezigheid niet de moeite waard. Dit is goed denkbaar bij goed geïsoleerde huizen. Echter: als we voor het gemak alle huizen gebouwd vanaf 1989 'goed geïsoleerd' noemen, dan blijft nog steeds meer dan 74% van de Nederlandse huizen over; die zijn doorgaans matig tot slecht geïsoleerd. Juist in deze huizen wordt veel gas verspild terwijl er niemand thuis is: gemiddeld verstoken zij maar liefst 200 m3 gas per jaar meer dan huishoudens die niet doorstoken tijdens afwezigheid, zo is uit het WoON2006 Energie onderzoek[ii] af te leiden.

Nu is de winter van 2015-2016 bijzonder zacht geweest en is de leveringsprijs van gas in 2016 zo'n 8% gedaald ten opzichte van 2015. Je zou kunnen denken: zo'n vaart loopt het allemaal niet. De energiebelasting op gas is door de overheid echter sinds 1 januari 2016 met 32% verhoogd, waardoor een gemiddeld huishouden bij gelijkblijvend verbruik uiteindelijk in de winter van 2016-2017 veel méér kwijt zal zijn aan gas dan de winter ervoor.

Vandaar dat geo-fencing best een slim idee lijkt, zo op het eerste gezicht.

Hoe werkt geo-fencing?

Bij geo-fencing zet de slimme thermostaat een denkbeeldig hek rondom je huis. De app van de slimme thermostaat kan automatisch zien of je thuis bent, door met locatiebepaling te kijken of je smartphone zich binnen het hek bevindt. De app kan daardoor de thermostaat automatisch lager zetten zodra je buiten het denkbeeldige hek komt en automatisch weer hoger zetten als je er weer binnen komt. Dat lijkt heel slim, maar zoals veel mensen al hebben gemerkt, werkt dat vaak niet, of niet prettig.

Waarom werkt geo-fencing vaak niet goed?

Op diverse internet-fora vertellen diverse gebruikers over problemen met de huidige geo-fencing systemen. Sommige gebruikers zijn verrast dat een slimme thermostaat de temperatuur al laat zakken zodra één persoon het huis verlaat, waardoor de rest in de kou komt te zitten. Andere gebruikers zijn verbaasd dat het geprogrammeerde vaste weekprogramma voorrang heeft boven de geo-fencing functie, en de slimme thermostaat toch begint op te warmen als je veel later thuiskomt dan normaal. Dit zou je nog kinderziekten kunnen noemen van een jonge technologie. Enkele fabrikanten hebben inmiddels aangeven dat ze dit soort kinderziekten gaan verhelpen.

Geo-fencing heeft echter een groter, structureel probleem. Een review van een gebruiker vat het probleem kort maar krachtig samen: "Het thuiskomen in een warm huis werkt niet zo goed via Geofencing omdat ik 3 km van huis werk en van 15º naar 20º nu eenmaal niet in 5 minuten gaat." Niet alle mensen werken zo dicht bij hun werk, en niet alle huizen koelen altijd af naar 15 °C en ook varieert de opwarmsnelheid van de huizen. Toch speelt bovenstaande probleem bij de veel Nederlandse huishoudens.

Gemiddeld zijn Nederlandse forensen op een doordeweekse dag een uur onderweg voor woon-werkverkeer, aldus het rapport "Nederland in een Dag" van het Sociaal Cultureel Planbureau (p.114). De nadere onderverdeling van enkele reistijden, gebaseerd op de resultaten van het WoON2012 onderzoek, is te zien in Figuur 3. Een typische Nederlandse werkdag bestaat uit een half uur heenreis, 8,5 uur verblijf op de werkplek (waaronder een half uur lunchpauze) en een half uur terugreis.

 

Figuur 3 Reistijd van Nederlandse forensen op een doordeweekse dag, enkele reis

Standaard geo-fencing

Bij geo-fencing moet de temperatuurdaling van overdag tijdens de terugreis goedgemaakt worden. Het probleem is daarbij dat in een gemiddeld Nederlands huis gebouwd voor 1989 de cv-ketel de temperatuur maar zo'n 3 °C per uur kan opstoken.

Bij sommige geo-fencing systemen met een kleine geo-fencingafstand (bijv. 5 km, ca. 5 minuten rijden met de auto) zal de temperatuur gedurende 9h20 dalen, zoals te zien is in Figuur 4. In een gemiddeld Nederlands huis gebouwd voor 1989 tijdens een winterdag met een buitentemperatuur van 5 °C is de binnentemperatuur dan afgekoeld van 20 °C met 6,1 °C naar 13,9 °C. Dit temperatuurverschil kan op de terugweg in 5 minuten niet meer goedgemaakt worden; je komt thuis bij een binnentemperatuur van 14,2 °C en moet na thuiskomst iets minder dan 2 uur wachten tot het huis is opgewarmd tot 20 °C.

 

Figuur 4 Temperatuurverloop standaard geo-fencing

Des te groter het verschil tussen de binnen-en buitentemperatuur, en des te langer dat temperatuurverschil aanhoudt; des te groter is het warmteverlies van het huis naar buiten. De lichtblauwe oppervlakte in Figuur 4 is daarom een goede maat voor het warmteverlies dat optreedt tussen 8:30 en 20:00 des te kleiner dat oppervlak, des te kleiner het warmteverlies en des te minder gas je verbruikt.

Geo-fencing met optimaal aangepaste geo-fencingafstand

Sommige geo-fencing systemen hebben een de optie om de geo-fencingafstand handmatig in te stellen. Als je die afstand nét iets kleiner instelt dan de woon-werkafstand, dan begint in bovenstaand geval het huis pas na een half uur (bij aankomst op het werk) af te koelen en duurt het afkoelen zelf iets minder dan 8,5 uur, zoals te zien is in Figuur 5. Vervolgens wordt bijna de gehele terugreis opgewarmd en kom je thuis bij een binnentemperatuur van 16,0 °C. Ook in dit geval moet je na thuiskomst nog ca. 1h15 uur wachten tot je huis is opgewarmd.

 

Figuur 5 Temperatuurverloop geo-fencing met optimaal aangepaste afstand

Geo-fencing met hoge afwezigheidstemperatuur

Om te voorkomen dat je koud thuiskomt, moet je bij geo-fencing nog iets doen, namelijk de afwezigheidstemperatuur instellen op 18,5 °C, zoals getoond in Figuur 6. Je cv-ketel moet daardoor overdag wel stoken. Dat is weliswaar korter en minder intensief dan wanneer je vol doorstookt, maar je verbruikt toch meer energie dan nodig. Tijdens een wintervakantie moet je bovendien niet vergeten om de afwezigheidstemperatuur met de hand verder omlaag te zetten, anders verspil je wél erg veel energie.

 

Figuur 6 Temperatuurverloop geo-fencing met hoge afwezigheidstemperatuur

Ook moet je oppassen dat je de geo-fenceafstand niet te groot instelt, anders verlaat je tijdens werkdagen nooit de geo-fence en zal je cv-ketel gewoon doorstoken.

Er zijn ook geo-fencing systemen die een kleine geo-fencingafstand combineren met een temperatuurinstelling die verder omlaag gaat naarmate je verder van huis komt. Dit voorkomt weliswaar de eerdergenoemde verspilling tijdens een wintervakantie, maar om tijdens gewone werkdagen (die veel vaker voorkomen) niet in een koud huis thuis te komen, mag het systeem de temperatuur dan niet verder laten zakken dan 18,5 °C als je op je werk zit. Ook bij dit soort systemen verbruik je daardoor vaak meer energie dan nodig.

Kortom: bij al deze geo-fencing systemen word je gedwongen om te kiezen tussen koud thuiskomen of energie verspillen door een te hoge temperatuurinstelling tijdens afwezigheid.

Zou het niet veel handiger zijn als de cv-ketel wat langer uit kan blijven tijdens afwezigheid, waarbij het huis nog wat verder afkoelt, maar dat de thermostaat echt slim wordt en net op tijd (meestal ruim voordat je vertrekt van je werk) begint met verwarmen, zodat je vanzelf in een warm huis thuiskomt?

Hoe werkt de Drebbl autopiloot?

De Drebbl autopiloot kijkt niet alleen naar de huidige locatie van je smartphone, maar leert ook je dagelijkse en wekelijkse reispatronen en kan zo op tijd beginnen met het verwarmen zodat je huis lekker warm is als je thuiskomt. Doorgaans moet daarvoor het verwarmen al ruim voor vertrek van het werk gestart worden. Op basis van de geleerde dagelijkse patronen kan de Drebbl autopiloot dat doorgaans op tijd doen.

De Drebbl autopiloot is daarbij wel slim, maar niet helderziend. Als je dus een keer bij uitzondering veel vroeger naar huis gaat dan normaal, dan zal de autopiloot zijn best doen om je alsnog zo snel mogelijk warm thuis te ontvangen, maar zo warm als normaal lukt dan niet. Als je dat veel vaker doet, dan leert Drebbl al gauw het nieuwe patroon en zul je wel weer vanzelf warm thuiskomen. Afgezien van enkele uitzondering is Drebbl dus doorgaans prima in staat om je warm welkom thuis te kunnen ontvangen.

Het temperatuurverloop met Drebbl in een gemiddeld Nederlands huis gebouwd voor 1989 is te zien in Figuur 7: de Drebbl autopiloot zal het huis gedurende ca. 7h50 laten afkoelen; als het buiten 5 °C is zal het huis van 20 °C naar 14,7 °C afkoelen. Daarna zal Drebbl het huis gedurende ca. 1h40 opwarmen, van 14,7 °C naar 20 °C.

 

Figuur 7 Temperatuurverloop met de Drebbl autopiloot

In Figuur 8 kun je het temperatuurverloop van alle eerder genoemde varianten zien. Voor het warmteverlies van een huis geldt: des te groter verschil tussen binnen- en buitentemperatur en des te langer dat verschil aanhoudt, des te meer warmte lekt er naar buiten. Door de licht gekleurde oppervlakken onder de verschillende temperatuurlijnen te vergelijken, is het warmteverlies dat optreedt bij de verschillende varianten van geo-fencing goed te vergelijken met het warmteverlies dat optreedt bij het gebruik van de Drebbl autopiloot.

 

Figuur 8 Temperatuurverloop alle varianten gemiddeld Nederlands huis gebouwd voor 1989

In onderstaande tabel is elk van de vier geo-fence varianten vergeleken met de Drebbl autopiloot.

 

Geo-fence variant warmteverlies t.o.v. Drebbl thuiskomst (°C) te laat
Standaard -7% 14,2 °C 1:48
Aangepaste afstand -3% 16,0 °C 1:15
Hoge afwezigheidstemperatuur +12% 20,0 °C -
Te groot geo-fence +23% 20,0 °C -

 

Het verschil in warmteverlies overdag tijdens een werkdag voor alle Nederlandse huizentypen gebouwd voor 1989 en rekening houdend met de warmtebijdrage van zoninstraling, elektrische apparaten en aanwezigheid van mensen thuis en rekening houdend met gemiddelde minimum- en maximumtemperaturen voor alle maanden van een gemiddeld Nederlands stookseizoen, hebben we doorgerekend naar besparing op gas gedurende een heel stookseizoen, ten opzichte van een gewone thermostaat. Gemiddeld verbruiken bewoners in deze huizen 1700 m3 gas per jaar. De Drebbl autopiloot bespaart daarop gemiddeld 200 m3; bij een gasprijs van € 0,66/m3 (prijspeil begin 2016) is dat gemiddeld € 130 per jaar.

Conclusie

Doordat de Drebbl autopiloot niet alleen naar je huidige locatie kijkt (zoals geo-fencing systemen dat doen), maar ook je reispatronen leert, kan de Drebbl autopiloot langer energie besparen en tóch op tijd je de thermostaat omhoog zetten om je warm thuis te kunnen ontvangen. Bij sommige geo-fencing oplossingen kun je weliswaar iets besparen ten opzichte van Drebbl, maar dan moet je wel voor lief nemen dat je in een koud huis thuiskomt en doorgaans meer dan een uur moet wachten tot je huis warm is. Wil je wèl warm thuiskomen, dan kan dat weliswaar ook met een zorgvuldig en moeizaam afgestelde geo-fencing oplossing, maar met Drebbl gaat dat dat helemaal vanzelf en bovendien is Drebbl zuiniger. Drebbl richt zich vooral op huizen gebouwd voor 1989 die doorgaans matig tot slecht geïsoleerd zijn, ca. 74% van de Nederlandse woningvoorraad. In dergelijke huizen kan een huishouden gemiddeld € 130 per jaar op gaskosten besparen (200 m3), ten opzichte van een gewone thermostaat. In ongeveer de helft van deze huizen, waar overdag de thermostaat nog niet omlaag gaat, is de besparing zelfs nog groter!

Hoeveel u zelf kunt besparen? Dat hangt van uw huis af en vooral hoe u nu stookt. Nieuwsgierig? Probeer het zelf uit; de Drebbl autopiloot is eerste maand gratis!

 

[i] Tigchelaar, C., & Leidelmeijer, K. Energiebesparing: Een samenspel van woning en bewoner – Analyse van de module Energie WoON 2012, ECN, 2013. Beschikbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2013/12/02/energiebesparing-een-samenspel-van-woning-en-bewoner-analy-se-van-de-module-energie-woon-2012.

[ii] Energiegedrag in de woning: Aanknopingspunten voor de vermindering van het energiegebruik in de woningvoorraad, Ministerie van VROM, 2009. Beschikbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2010/03/11/energiegedrag-in-de-woning.